Việc tăng cường thực thi luật nhập cư có thể gây ảnh hưởng đến việc đi lại quốc tế của người nhập cư.
Những vụ bắt giữ và trục xuất diễn ra trong vài tuần qua đã làm dấy lên lo ngại trong cộng đồng người có visa và thẻ xanh về nguy cơ trở thành mục tiêu trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Trump ưu tiên thực thi nghiêm ngặt luật nhập cư. Đầu tháng này, ông Trump tuyên bố vụ bắt giữ sinh viên Đại học Columbia, Mahmoud Khalil, người có thẻ xanh, là “vụ đầu tiên trong số nhiều vụ sắp tới”.
Dưới đây là những thông tin quan trọng cần lưu ý:
Chính sách thực thi nhập cư đối với người có thẻ xanh và visa có sự thay đổi?
Theo nhận định của các luật sư, chính quyền hiện tại chủ yếu tập trung vào những người có visa và thẻ xanh có lịch sử pháp lý phức tạp, chẳng hạn như tiền án liên quan đến ma túy hoặc vi phạm các điều kiện visa. Tuy nhiên, cách thức thực thi luật đối với nhóm đối tượng này đã trở nên nghiêm khắc hơn so với các chính quyền trước. Điển hình là việc chính quyền hiện tại có xu hướng giam giữ người bị ảnh hưởng trong suốt quá trình xử lý vụ việc tại tòa án nhập cư, thay vì cho phép họ tại ngoại.
Luật sư nhập cư Jonathan Grode tại Philadelphia nhận xét: “Luật pháp không thay đổi, mà chính là cách luật được áp dụng hiện nay khắt khe hơn”.
Vụ bắt giữ và giam giữ Mahmoud Khalil, người không có tiền sử rõ ràng về các vấn đề pháp lý liên quan đến thẻ xanh của mình đã gây ra sự lo ngại trong giới học thuật về khả năng sinh viên quốc tế có thể trở thành mục tiêu do quan điểm cá nhân.
Mới đây, Đại học Brown đã khuyến cáo sinh viên và nhân viên quốc tế của trường không nên ra nước ngoài sau khi một giáo sư của trường bị chặn và trục xuất khi trở về Hoa Kỳ từ Lebanon.
Luật sư Lynn Damiano Pearson tại Trung tâm Luật Nhập cư Quốc gia nhận định: “Chúng tôi đang chứng kiến sự leo thang đáng kể trong việc thực thi nhập cư, vượt xa cả những tuyên bố của chính quyền Trump trước khi nhậm chức”.
Quyền hạn của chính phủ đối với người nhập cư khi họ trở lại Mỹ sau chuyến đi?
Khi một người không phải là công dân Hoa Kỳ trở về từ nước ngoài, nhân viên nhập cư có quyền quyết định liệu họ có được phép nhập cảnh hay không.
Đối với người có visa, các quan chức Hải quan và Bảo vệ Biên giới (CBP) có thể xem xét họ không đủ điều kiện nhập cảnh và thu hồi visa vì nhiều lý do khác nhau, bao gồm các vấn đề liên quan đến sức khỏe, tiền án, an ninh và các lo ngại về chính sách đối ngoại. Thông thường, nhân viên nhập cư có quyền quyết định cuối cùng trong việc từ chối nhập cảnh đối với người sở hữu visa.
Các quan chức cũng có thể giam giữ người có thẻ xanh. Tuy nhiên, những thường trú nhân hợp pháp có quyền được trình diện trước một thẩm phán nhập cư Hoa Kỳ để bào chữa cho trường hợp của mình trước khi bị tước bỏ tư cách thường trú nhân. Họ có thể bị giam giữ trong thời gian vụ việc được xem xét.
Quyền của công dân Mỹ khi tái nhập cảnh?
Công dân Mỹ cũng phải trải qua quy trình kiểm tra nhất định khi trở về từ nước ngoài. Nhân viên nhập cư có thể tiến hành khám xét trong một số trường hợp, bao gồm cả việc kiểm tra nội dung điện thoại.
Tuy nhiên, theo trợ lý giáo sư luật Matthew Boaz tại Đại học Kentucky, trừ khi một công dân Mỹ bị cáo buộc gian lận để có được quốc tịch, họ sẽ không bị ngăn cản tái nhập cảnh vào Hoa Kỳ.
Liệu có lệnh cấm du lịch mới?
Chính quyền Trump dự kiến sẽ tái áp dụng lệnh cấm du lịch đối với nhiều quốc gia trong vài ngày tới, mặc dù danh sách cụ thể vẫn chưa được xác định. Lệnh cấm này dự kiến sẽ bao gồm một số quốc gia ở Trung Đông hoặc các quốc gia có đa số dân theo đạo Hồi.
Trong nhiệm kỳ đầu của chính quyền Trump, một số quốc gia đã phải đối mặt với lệnh cấm nhập cảnh hoàn toàn, trong khi các quốc gia khác có thể cho phép du khách đến tạm thời nhưng không cho phép công dân định cư lâu dài.
Trước đó, ông Trump đã từng cố gắng ngăn chặn người có thẻ xanh Hoa Kỳ đến từ bảy quốc gia có đa số dân theo đạo Hồi trong phiên bản đầu tiên của lệnh cấm du lịch nhưng động thái này đã nhanh chóng bị tòa án liên bang chặn lại.
Người có visa và thẻ xanh phải chịu sự giám sát nào từ chính phủ nếu họ ở lại Hoa Kỳ?
Chính phủ có thể tìm cách trục xuất những người không phải là công dân đang cư trú hợp pháp tại Hoa Kỳ trong một số trường hợp nhất định, chẳng hạn như khi họ phạm các tội nghiêm trọng như sở hữu chất cấm theo luật liên bang.
Quyết định cuối cùng về việc một người có thể bị trục xuất hay không thường thuộc về thẩm phán nhập cư.
Trong vụ giam giữ sinh viên Columbia Mahmoud Khalil, chính phủ đã viện dẫn một điều khoản hiếm khi được sử dụng của Đạo luật Quốc tịch và Nhập cư (INA). Điều luật này cho phép trục xuất một người nếu Bộ trưởng Ngoại giao có lý do hợp lý để tin rằng sự hiện diện của người đó gây ra “hậu quả bất lợi nghiêm trọng về chính sách đối ngoại” cho Hoa Kỳ.
Hiện tại, Khalil chưa bị buộc tội và các thủ tục pháp lý liên quan đến trường hợp của anh ta vẫn đang diễn ra.
Quyền của người nhập cư khi bị cơ quan thực thi pháp luật tiếp cận?
Theo các luật sư nhập cư và các tổ chức vận động, người nhập cư có những quyền sau:
- Quyền giữ im lặng: Họ có quyền không trả lời các câu hỏi của nhân viên thực thi pháp luật.
- Quyền từ chối khám xét: Trong hầu hết các trường hợp, họ có quyền từ chối việc bị khám xét nếu bị chặn lại.
- Quyền được có luật sư: Nếu bị giam giữ, họ có quyền yêu cầu được gặp luật sư ngay lập tức. Các tổ chức vận động khuyến nghị người lớn nên luôn mang theo giấy tờ tùy thân và giấy tờ nhập cư bên mình.
- Quyền từ chối mở cửa: Người nhập cư có quyền từ chối mở cửa cho nhân viên thực thi pháp luật trừ khi họ có lệnh khám xét hoặc bắt giữ có chữ ký của thẩm phán.
Do đó, trong bối cảnh chính quyền hiện tại tăng cường thực thi luật nhập cư, những người sở hữu thẻ xanh và visa cần đặc biệt lưu ý đến các quy định pháp lý và quyền của bản thân. Việc nắm rõ những thay đổi trong chính sách, quyền hạn của cơ quan chức năng, cũng như các quyền cơ bản khi bị tiếp cận bởi cơ quan thực thi pháp luật là vô cùng quan trọng. Đồng thời, việc theo dõi sát sao các diễn biến liên quan đến chính sách nhập cư và tìm kiếm sự tư vấn pháp lý kịp thời có thể giúp những đối tượng này bảo vệ quyền lợi và tránh khỏi những rủi ro không đáng có trong quá trình sinh sống và di chuyển quốc tế.
