Ngày 08/06/2026, một thẩm phán liên bang tại Massachusetts đã chính thức ra phán quyết vô hiệu hóa mức phí 100.000 USD áp dụng cho visa H-1B do chính quyền Trump ban hành trước đó.
Phán quyết này không chỉ là một cơn địa chấn trong chính sách nhập cư Hoa Kỳ, mà còn là minh chứng rõ nét cho sự biến động pháp lý khôn lường mà bất kỳ ai đang có ý định định cư Mỹ cũng cần theo dõi sát sao. Bài viết dưới đây của Worldwide Path sẽ phân tích toàn cảnh bối cảnh, cơ sở pháp lý của phán quyết và bài học chiến lược dành cho nhà đầu tư Việt Nam.
1. Bối Cảnh: Sắc Lệnh Áp Phí 100.000 USD “Gây Sốc” Lên Visa H-1B
Vào ngày 19/09/2025, Tổng thống Donald Trump đã ký Sắc lệnh số 10973 mang tên “Restriction on Entry of Certain Nonimmigrant Workers” (Hạn chế nhập cảnh đối với một số lao động không định cư).
Theo nội dung sắc lệnh, mỗi đơn xin visa H-1B mới (dành cho người lao động đang ở ngoài nước Mỹ) phải nộp thêm một khoản phụ phí lên tới 100.000 USD qua cổng pay.gov như một điều kiện bắt buộc trước khi nộp hồ sơ cho Sở Di trú (USCIS).
Đây là một mức tăng chi phí không tưởng. Trước đó, lộ trình tài chính của H-1B rất khiêm tốn:
- Lệ phí đăng ký xổ số H-1B: ~215 USD
- Phí nộp hồ sơ cơ bản: ~5.000 USD (chưa tính phí luật sư)
Quy định này lập tức đẩy các tập đoàn công nghệ lớn tại Mỹ vào tình trạng hỗn loạn, khiến nhiều doanh nghiệp phải vội vã triệu hồi nhân sự về Mỹ trước khi sắc lệnh có hiệu lực.
2. Phán Quyết Lịch Sử Ngày 08/06/2026 Của Thẩm Phán Leo Sorokin
Ngay sau khi sắc lệnh được ban hành, một liên minh gồm 20 tiểu bang (dẫn đầu bởi Tổng Chưởng lý California và Massachusetts) đã nộp đơn khởi kiện vào tháng 12/2025. Họ lập luận rằng khoản phí khổng lồ này đang bóp nghẹt khả năng tuyển dụng nhân tài của các trường công lập, đại học và hệ thống y tế.
Đến ngày 08/06/2026, Thẩm phán Leo T. Sorokin (Tòa án Quận liên bang khu vực Massachusetts) đã tung ra một phán quyết dài 42 trang, chính thức đứng về phía các tiểu bang và vô hiệu hóa chính sách này trên phạm vi toàn quốc. Quyết định này dựa trên 2 cơ sở pháp lý cốt lõi:
Cơ sở pháp lý #1: Đây là “Thuế”, không phải “Phí điều tiết”
Tâm điểm của vụ án nằm ở việc định nghĩa khoản tiền 100.000 USD. Thẩm phán Sorokin nhận định bản chất của khoản tiền này là để tạo nguồn thu, chứ không nhằm bù đắp chi phí hành chính của USCIS. Do đó, nó là một loại “Thuế”.
Theo Hiến pháp Hoa Kỳ (Điều I, Khoản 8), chỉ có Quốc hội mới có quyền đánh thuế. Tổng thống không thể tự ý áp thuế thông qua sắc lệnh hành pháp về di trú (INA §212(f) và §215(a)).
Cơ sở pháp lý #2: Vi phạm Đạo luật Thủ tục Hành chính (APA)
Thẩm phán chỉ ra rằng, để ban hành một mức phí mới, cơ quan liên bang phải tuân thủ quy trình lập quy chính thức: Bao gồm nhiều tháng thông báo công khai và lấy ý kiến người dân (Notice-and-comment). Việc chính quyền áp dụng ngay lập tức đã vi phạm nghiêm trọng Đạo luật Thủ tục Hành chính (APA), tạo cơ sở vững chắc để tòa án vô hiệu hóa yêu cầu này.
3. Cuộc Chiến Pháp Lý Vẫn Chưa Ngã Ngũ
Dù phán quyết ngày 08/06 là một chiến thắng lớn cho giới công nghệ, nhưng cuộc chiến này vẫn tiềm ẩn nhiều biến số:
- Sự bất đồng giữa các Tòa án: Trước đó vào tháng 12/2025, một thẩm phán khác tại D.D.C. (Thẩm phán Beryl A. Howell) lại ra phán quyết ngược lại, cho rằng khoản phí này là hợp pháp.
- Nguy cơ kháng cáo: Nhà Trắng đã lập tức tuyên bố sẽ kháng cáo phán quyết của Thẩm phán Sorokin. Kết quả cuối cùng rất có thể sẽ phải nhờ đến Tòa án Tối cao định đoạt.
4. Bài Học Chiến Lược Nào Cho Người Việt Định Cư Mỹ?
Đối với nhóm khách hàng tinh hoa và nhà đầu tư tại Việt Nam, visa H-1B (vốn là visa lao động tạm thời, phụ thuộc công ty bảo lãnh và mang tính may rủi cao) thường không phải là lựa chọn ưu tiên. Tuy nhiên, sự kiện này mang lại 3 bài học đắt giá về quản trị rủi ro di trú:
- Chính sách nhập cư Mỹ thay đổi theo từng ngày: Chỉ trong chưa đầy một năm, một khoản phí có thể trải qua vòng lặp: Ban hành $\rightarrow$ Kiện tụng $\rightarrow$ Tòa A ủng hộ $\rightarrow$ Tòa B bác bỏ. Mọi lộ trình di trú phụ thuộc vào một chính sách đơn lẻ đều tiềm ẩn rủi ro cực lớn.
- Giá trị của sự chủ động: Các diện visa phụ thuộc vào người sử dụng lao động (như H-1B, EB-3) trao rất ít quyền kiểm soát cho cá nhân. Ngược lại, những diện dựa trên năng lực xuất chúng (EB-1, O-1, EB-2 NIW) hoặc đầu tư tạo việc làm (EB-5) giúp đương đơn làm chủ cuộc chơi và ít bị ảnh hưởng bởi các sắc lệnh mang tính rào cản hành chính.
- Tầm quan trọng của hoạch định dự phòng: Việc chọn một đơn vị tư vấn am hiểu pháp lý để phân tích đa chiều quan trọng hơn việc chạy theo những lời hứa “bao đậu”.
Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)
1. Phí visa H-1B 100.000 USD đã bị xóa bỏ vĩnh viễn chưa?
Hiện tại, phán quyết ngày 08/06/2026 đã vô hiệu hóa khoản phí này trên toàn nước Mỹ. Tuy nhiên, Nhà Trắng đang tiến hành kháng cáo, do đó tình hình có thể đảo chiều tùy thuộc vào phán quyết của Tòa Phúc thẩm hoặc Tòa án Tối cao trong tương lai.
2. Tại sao Tòa án lại quy kết khoản phí 100.000 USD là “Thuế”?
Vì số tiền này quá lớn và mục đích thu tiền là để nạp vào ngân sách quốc gia thay vì bù đắp chi phí xử lý hồ sơ hành chính của Sở Di trú. Theo luật, Tổng thống không có thẩm quyền lập ra một loại “Thuế” mới mà không được Quốc hội thông qua.
3. Phán quyết này có ảnh hưởng đến nhà đầu tư EB-5 hay diện Nhân tài EB-1/EB-2 NIW không?
Không ảnh hưởng trực tiếp. Phán quyết này chỉ nhắm vào chương trình lao động tạm thời H-1B. Tuy nhiên, nó là hồi chuông nhắc nhở nhà đầu tư cần chuẩn bị hồ sơ định cư thật cẩn trọng và có chiến lược dự phòng rõ ràng trước mọi biến động chính trị.
Tại Worldwide Path, chúng tôi tiếp cận mỗi bộ hồ sơ như một bài toán chiến lược vĩ mô. Không chỉ dừng lại ở việc điền đơn, chúng tôi đồng hành cùng gia đình bạn đánh giá năng lực, quản trị rủi ro pháp lý và xây dựng lộ trình định cư – tài chính bền vững nhất.
Nguồn tham khảo pháp lý:
- The Wall Street Journal — “Judge Strikes Down Trump Administration’s $100,000 H-1B Visa Fee” (8/6/2026).
- Reuters / U.S. News — “Trump’s $100,000 H-1B Visa Fee Is Unlawful, US Judge Rules” (8/6/2026).
- Trích dẫn Hiến pháp Hoa Kỳ, Điều I §8; Đạo luật INA §212(f) & §215(a); Đạo luật Thủ tục Hành chính (APA).
(Lưu ý: Bài viết mang tính chất phân tích thông tin chuyên sâu, không thay thế cho tư vấn pháp lý cá nhân hóa. Vui lòng liên hệ trực tiếp với chuyên gia của Worldwide Path để được hỗ trợ cụ thể theo từng trường hợp).
