Với nhiều gia đình Việt Nam, du học Mỹ không chỉ dừng lại ở việc lấy một tấm bằng. Kế hoạch dài hạn thường được hình dung theo một lộ trình quen thuộc: học tập tại Mỹ, sử dụng OPT để làm việc sau tốt nghiệp, tìm cơ hội được doanh nghiệp bảo lãnh và từng bước xây dựng một tương lai lâu dài tại Mỹ. Tuy nhiên, những thay đổi chính sách trong năm 2026 đang cho thấy lộ trình này có thể trở nên khó đoán hơn trước.
Ngày 30/07/2026, The Wall Street Journal đưa tin chính quyền Tổng thống Donald Trump đang xem xét đề xuất gắn khoản phí lên tới 100.000 USD với quyền làm việc sau tốt nghiệp của sinh viên quốc tế thông qua chương trình Optional Practical Training (OPT).
Theo bài báo, khoảng 419.000 người nước ngoài đang làm việc theo OPT trong năm 2024. Điều quan trọng nhất cần xác định ngay từ đầu: 100.000 USD hiện mới là mức phí đang được cân nhắc, chưa phải khoản phí OPT đã chính thức được ban hành.
Tính đến ngày 12/08/2026, chưa có quy định chính thức xác định khoản phí này sẽ được áp dụng, thời điểm bắt đầu áp dụng hoặc bên nào sẽ phải chịu chi phí.
Thông tin nhanh về đề xuất phí 100.000 USD đối với OPT
- Mức phí được đề cập: 100.000 USD.
- Chương trình bị tác động: Optional Practical Training (OPT).
- Đối tượng liên quan: sinh viên quốc tế muốn làm việc tại Mỹ sau khi tốt nghiệp.
- Tình trạng: đang được thảo luận, chưa phải quy định chính thức.
- Số người làm việc theo OPT năm 2024: khoảng 419.000 người.
- Bên phải chi trả: chưa được xác định.
- Thời điểm áp dụng: chưa có.
- Một thay đổi đáng chú ý khác: cơ chế Duration of Status đối với các diện F, J và I cũng đang được thay đổi từ tháng 9/2026.
OPT là gì và vì sao chương trình này quan trọng với du học sinh Mỹ?
OPT, viết tắt của Optional Practical Training, là cơ chế cho phép sinh viên diện F-1 đủ điều kiện được làm việc trong lĩnh vực liên quan đến chuyên ngành đã học. Đối với OPT sau tốt nghiệp, sinh viên thông thường có thể được cấp tối đa 12 tháng làm việc. Những sinh viên tốt nghiệp một số ngành thuộc nhóm STEM và đáp ứng điều kiện có thể xin thêm 24 tháng STEM OPT Extension, nâng tổng thời gian làm việc sau tốt nghiệp lên đến 36 tháng.
Khoảng thời gian này có ý nghĩa đặc biệt với sinh viên quốc tế. OPT giúp người học chuyển tiếp từ môi trường đại học sang thị trường lao động Mỹ, tích lũy kinh nghiệm thực tế, xây dựng hồ sơ nghề nghiệp và tìm kiếm cơ hội làm việc dài hạn. Đối với nhiều sinh viên, đây cũng là khoảng thời gian để doanh nghiệp đánh giá năng lực trước khi cân nhắc những phương án bảo lãnh việc làm tiếp theo.
Tuy nhiên, cần phân biệt rõ:
OPT không phải thẻ xanh và cũng không bảo đảm sinh viên sẽ được ở lại Mỹ lâu dài.
Lộ trình F-1 → OPT → việc làm → một tình trạng nhập cư dài hạn khác thường được hình dung như một chuỗi liên tục. Trên thực tế, mỗi mắt xích lại chịu sự điều chỉnh của một cơ chế riêng và không có bước nào tự động dẫn tới bước tiếp theo.
Mỹ có thực sự thu 100.000 USD đối với sinh viên sử dụng OPT?
Chưa.
Theo thông tin được The Wall Street Journal công bố ngày 30/07/2026, phương án 100.000 USD vẫn đang nằm trong quá trình thảo luận tại Bộ An ninh Nội địa Hoa Kỳ.
Tại thời điểm bài báo được đăng, chưa rõ Nhà Trắng có thông qua đề xuất hay không.
Một vấn đề khác cũng chưa được xác định là ai sẽ phải chịu khoản phí này nếu chính sách thực sự được triển khai.
Có thể là:
- Sinh viên quốc tế.
- Doanh nghiệp tuyển dụng.
- Trường đại học.
- Hoặc một cơ chế phân bổ chi phí khác trong quy định cuối cùng.
Do đó, những tiêu đề theo kiểu:
“Mỹ thu 100.000 USD đối với sinh viên quốc tế muốn ở lại làm việc”
có thể khiến người đọc hiểu nhầm rằng chính sách đã có hiệu lực.
Cách diễn đạt chính xác hơn tại thời điểm tháng 8/2026 là:
Mỹ đang cân nhắc đề xuất áp khoản phí 100.000 USD liên quan đến quyền làm việc sau tốt nghiệp thông qua OPT.
Sự khác biệt này rất quan trọng.
Một đề xuất chính sách còn phải trải qua nhiều bước trước khi trở thành quy định thực tế. Nội dung cuối cùng cũng có thể thay đổi đáng kể so với phương án ban đầu.
Vì sao đề xuất 100.000 USD vẫn đáng chú ý dù chưa được ban hành?
Việc chính sách chưa có hiệu lực không có nghĩa các gia đình có con đang học tại Mỹ nên bỏ qua hoàn toàn thông tin này.
Vấn đề đáng quan tâm không chỉ nằm ở con số 100.000 USD.
Điều đáng chú ý hơn là hướng thay đổi của môi trường chính sách dành cho sinh viên và lao động quốc tế tại Mỹ.
Trong một thời gian dài, OPT được xem là cầu nối tương đối quen thuộc giữa việc học và làm việc tại Mỹ. Nếu chi phí sử dụng chương trình tăng mạnh hoặc điều kiện tham gia bị siết chặt, giá trị của mắt xích này đối với sinh viên quốc tế cũng có thể thay đổi.
Đặc biệt, những sinh viên đang xây dựng kế hoạch dài hạn dựa trên giả định rằng mình có thể làm việc tại Mỹ từ một đến ba năm sau tốt nghiệp sẽ cần tính đến nhiều kịch bản hơn.
Đề xuất lần này vì vậy không nên được nhìn đơn thuần như một khoản phí.
Nó đặt ra một câu hỏi lớn hơn:
Một gia đình nên phụ thuộc bao nhiêu vào những chính sách có thể thay đổi trong suốt bốn hoặc năm năm con học tại Mỹ?
Nếu phí OPT 100.000 USD trở thành hiện thực, sinh viên quốc tế có thể bị ảnh hưởng thế nào?
Do chưa có văn bản chính thức, phần này chỉ nên được nhìn dưới góc độ phân tích kịch bản.
Nếu sinh viên phải tự chi trả
Đây sẽ là kịch bản tạo áp lực tài chính trực tiếp nhất.
Ngoài học phí, chi phí sinh hoạt và các khoản liên quan đến quá trình du học, gia đình có thể phải cân nhắc thêm một khoản rất lớn chỉ để con có quyền tiếp tục làm việc tại Mỹ sau tốt nghiệp.
Khi đó, OPT không còn đơn thuần là bước chuyển tiếp nghề nghiệp mà trở thành một quyết định tài chính đáng kể.
Nếu doanh nghiệp phải chi trả
Tác động có thể chuyển từ sinh viên sang thị trường tuyển dụng.
Doanh nghiệp sẽ phải cân nhắc kỹ hơn trước khi tuyển một ứng viên quốc tế nếu mỗi vị trí đi kèm thêm một khoản chi phí lớn.
Những ứng viên có chuyên môn đặc biệt hoặc phù hợp với nhu cầu nhân sự quan trọng vẫn có thể được doanh nghiệp ưu tiên.
Tuy nhiên, với nhóm sinh viên mới tốt nghiệp nói chung, mức độ cạnh tranh có khả năng tăng lên.
Nếu trường đại học phải tham gia chi phí
Các trường đại học vốn phụ thuộc đáng kể vào nguồn tuyển sinh quốc tế cũng có thể chịu thêm áp lực.
Nếu khả năng làm việc sau tốt nghiệp trở nên kém hấp dẫn hơn, Mỹ có thể phải cạnh tranh mạnh hơn với Canada, Anh, Úc và những quốc gia khác trong việc thu hút sinh viên quốc tế.
Dù kịch bản cuối cùng là gì, sinh viên vẫn là nhóm chịu tác động trực tiếp hoặc gián tiếp.
Một thay đổi khác cần chú ý: Duration of Status đối với F-1
Trong khi khoản phí OPT 100.000 USD vẫn mới ở giai đoạn cân nhắc, một thay đổi khác liên quan đến sinh viên quốc tế đã tiến xa hơn.
Ngày 17/07/2026, Bộ An ninh Nội địa Hoa Kỳ công bố quy định cuối cùng mang tên:
“Establishing a Fixed Time Period of Admission and an Extension of Stay Procedure for Nonimmigrant Academic Students, Exchange Visitors, and Representatives of Foreign Information Media.”
Quy định này thay đổi cơ chế Duration of Status (D/S) vốn được áp dụng lâu nay đối với các diện F, J và I.
Theo cơ chế trước đây, sinh viên du học theo diện Visa F-1 thường được phép duy trì tình trạng hợp pháp trong suốt thời gian chương trình học và những khoảng thời gian được phép sau đó, thay vì được cấp một ngày kết thúc lưu trú cụ thể ngay từ đầu.
Cơ chế mới chuyển theo hướng xác định thời hạn lưu trú cụ thể hơn.
Khi cần tiếp tục ở lại Mỹ vượt quá thời hạn được cấp, sinh viên có thể phải thực hiện thủ tục Extension of Stay với USCIS.
Điểm này cũng cần được hiểu chính xác.
Đây không đơn giản là việc “gia hạn visa để sử dụng OPT”.
Visa và tình trạng lưu trú là hai khái niệm khác nhau trong hệ thống nhập cư Mỹ. Những thay đổi mới chủ yếu tác động đến cách xác định thời gian được phép lưu trú và thủ tục xin kéo dài tình trạng tại Mỹ.
Lộ trình du học – làm việc tại Mỹ đang có thêm những mắt xích khó kiểm soát
Sinh viên có thể chủ động trong nhiều việc:
- Chọn trường.
- Chọn ngành học.
- Duy trì thành tích học tập.
- Xây dựng kỹ năng.
- Thực tập.
- Phát triển hồ sơ nghề nghiệp.
- Tìm kiếm cơ hội việc làm.
Nhưng vẫn tồn tại những yếu tố nằm ngoài khả năng kiểm soát của người học.
Quy định OPT có thể thay đổi.
Điều kiện lưu trú có thể thay đổi.
Thị trường tuyển dụng có thể thay đổi.
Doanh nghiệp có thể thay đổi chính sách tuyển nhân sự quốc tế.
Các chương trình visa lao động hoặc định cư cũng có thể thay đổi trong khoảng thời gian sinh viên học tại Mỹ.
Đó là lý do một kế hoạch dài hạn không nên được xây dựng dựa trên giả định:
“Con cứ sang Mỹ học trước, tốt nghiệp rồi sẽ tính tiếp.”
Bốn năm là một khoảng thời gian dài trong chính sách nhập cư.
Một sinh viên bắt đầu đại học năm 2026 có thể tốt nghiệp vào năm 2030. Hệ thống di trú mà bạn ấy đối mặt khi tốt nghiệp không nhất thiết giống hệ thống tại thời điểm nhập học.
Gia đình có con đang du học Mỹ có cần thay đổi kế hoạch ngay không?
Chưa cần phản ứng vội vàng.
Đề xuất 100.000 USD chưa phải quy định chính thức.
Vì vậy, không có cơ sở để kết luận rằng OPT sắp kết thúc hoặc mọi sinh viên quốc tế sẽ phải đóng thêm 100.000 USD.
Tuy nhiên, đây là thời điểm phù hợp để các gia đình rà soát lại lộ trình dài hạn.
Một số câu hỏi đáng được đặt ra gồm:
- Mục tiêu chính của việc du học là giáo dục hay hướng đến sinh sống lâu dài tại Mỹ?
- Sau khi tốt nghiệp, con dự kiến sử dụng OPT trong bao lâu?
- Ngành học có thuộc nhóm STEM đủ điều kiện gia hạn OPT hay không?
- Nếu chính sách OPT thay đổi, kế hoạch nghề nghiệp có phương án dự phòng hay không?
- Nếu doanh nghiệp không thể hoặc không muốn bảo lãnh, bước tiếp theo sẽ là gì?
- Gia đình có đang mặc định rằng việc học tại Mỹ đồng nghĩa với khả năng ở lại Mỹ hay không?
Những câu hỏi này quan trọng hơn việc cố dự đoán liệu khoản phí 100.000 USD cuối cùng có được thông qua hay không.
Điều quan trọng không phải là dự đoán chính sách, mà là chuẩn bị cho nhiều kịch bản
Không gia đình nào có thể dự đoán chính xác chính sách nhập cư Mỹ trong ba, bốn hoặc năm năm tới.
Nhưng gia đình có thể chủ động xây dựng một kế hoạch đủ linh hoạt để không phụ thuộc hoàn toàn vào một mắt xích duy nhất.
Nếu mục tiêu của con chủ yếu là học tập và trải nghiệm quốc tế, trọng tâm vẫn nên nằm ở chất lượng trường học, ngành học, cơ hội nghề nghiệp và khả năng hoàn vốn cho khoản đầu tư giáo dục.
Nếu gia đình đồng thời xác định Mỹ là điểm đến cư trú lâu dài, kế hoạch về tình trạng nhập cư cần được nghiên cứu song song ngay từ sớm.
Các chương trình định cư theo việc làm, năng lực cá nhân hoặc đầu tư có những điều kiện và lộ trình hoàn toàn khác nhau. Vì vậy, thay vì cố gắng giải thích tất cả trong một bài viết về OPT, mỗi phương án cần được đánh giá riêng dựa trên hồ sơ, độ tuổi, mục tiêu, thời gian và khả năng tài chính của từng gia đình.
Đừng đợi đến khi OPT sắp hết mới bắt đầu tính đường dài
Thông tin Mỹ cân nhắc phí 100.000 USD đối với OPT không có nghĩa cánh cửa làm việc sau tốt nghiệp đã đóng, nó cũng chưa có nghĩa mỗi du học sinh sẽ phải trả thêm 100.000 USD điều đáng quan tâm hơn là môi trường chính sách dành cho sinh viên quốc tế tại Mỹ đang có những thay đổi đáng kể, trong khi kế hoạch giáo dục của một gia đình thường kéo dài nhiều năm.
Một chương trình đại học có thể kéo dài bốn năm.
Một kế hoạch nghề nghiệp có thể kéo dài thêm nhiều năm nữa.
Trong khi đó, một chính sách nhập cư có thể thay đổi chỉ trong vài tháng.
Chính khoảng chênh lệch này tạo ra rủi ro cho những gia đình chỉ có duy nhất một kế hoạch.
Thay vì phản ứng, điều cần thiết hơn là nhìn lại toàn bộ hành trình: từ lúc chọn trường, chọn ngành, sử dụng OPT cho đến kế hoạch sau tốt nghiệp.
Nếu anh chị đang có con học tại Mỹ hoặc dự kiến cho con du học trong vài năm tới, Worldwide Path có thể cùng gia đình rà soát lại lộ trình hiện tại, xác định những điểm phụ thuộc vào chính sách và xây dựng các kịch bản dự phòng phù hợp với mục tiêu dài hạn.
Buổi đánh giá ban đầu không nhằm đưa gia đình vào một chương trình định cư cụ thể.
Mục tiêu trước hết là giúp anh chị trả lời ba câu hỏi:
Con đang đi theo lộ trình nào?
Lộ trình đó phụ thuộc vào những yếu tố nào?
Nếu một mắt xích thay đổi, gia đình còn phương án nào khác?
Nguồn tham khảo
The Wall Street Journal, Michelle Hackman, “U.S. Weighs $100,000 Fee for Foreign Students Wanting to Work After Graduation”, 30/07/2026.
Department of Homeland Security – Final Rule về thời hạn lưu trú cố định đối với F, J và I, công bố ngày 17/07/2026, 91 FR 44976.
U.S. Citizenship and Immigration Services – thông tin chính thức về Optional Practical Training và STEM OPT Extension.
Lưu ý: Nội dung được cập nhật theo thông tin có sẵn đến ngày 12/08/2026 và mang tính tham khảo. Các chính sách nhập cư Hoa Kỳ có thể tiếp tục thay đổi hoặc chịu tác động của quy trình hành chính, Quốc hội và tòa án. Nội dung không cấu thành tư vấn pháp lý cho một hồ sơ cụ thể.
